ევროპული სამიტები, რომელთა მასპინძელიც სომხეთი ხდება, მიუთითებს კავკასიაში გავლენის მოპოვებისთვის რუსეთსა და აშშ-ს შორის კონკურენციის გამწვავებაზე. როგორც Bloomberg წერს, დიდი სახელმწიფოები ცდილობენ ერთმანეთს აჯობონ ენერგეტიკისა და სატრანსპორტო მარშრუტების კონტროლთან დაკავშირებით.
აღნიშნულია, რომ ომები ახლო აღმოსავლეთში და უკრაინაში ზრდის კავკასიის მნიშვნელობას, რადგან ჩრდილოეთისა და სამხრეთის მარშრუტები კონფლიქტების, სანქციებისა და გეოპოლიტიკური დაძაბულობის გამო შეზღუდულია.
„რუსეთი დიდი ხნის განმავლობაში დომინირებდა რეგიონში, თუმცა ახლა მას კონკურენციას უწევენ აშშ, თურქეთი, ევროკავშირი და ჩინეთი“, - წერს გამოცემა.
სტატიის ავტორებმა მოიყვანეს ლონდონში დაფუძნებული PRISM Strategic Intelligence-ის პარტნიორის, ანალიტიკოს კეიტ მალინსონის მოსაზრება.
მისი თქმით, აშშ უპრეცედენტო ინტერესს იჩენს სამხრეთ კავკასიის მიმართ. მისი თქმით, პროცესმა „სამუდამოდ დაასუსტა კრემლის ინტერესები აზერბაიჯანისა და სომხეთში“.
მისი შეფასებით, აშშ ხელს უწყობს სამხრეთ კავკასიის ქვეყნების ეკონომიკურ ინტეგრაციას და ამ კავშირების გაფართოებას თურქეთსა და ცენტრალური აზიის მიმართულებით.
ორშაბათს ერევანში დაიწყება ევროპული პოლიტიკური საზოგადოების სამიტი. მომდევნო დღეს კი გაიმართება ევროკავშირისა და სომხეთის პირველი სამიტი, რომლის მიზანიც ორმხრივი ურთიერთობების გაძლიერებაა.
გასულ წელს სომხეთის მთავრობამ განაცხადა ევროკავშირის წევრობაზე მისწრაფების შესახებ. წყაროს ინფორმაციით, ევროკავშირი გეგმავს სომხეთთან სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის სფეროში პარტნიორობის შეთანხმებას, რომელიც შესაძლოა მოიცავდეს 2,5 მილიარდ ევრომდე დაფინანსების პაკეტს.
მიზანია სატრანსპორტო, ენერგეტიკული და ციფრული კავშირების მხარდაჭერა რეგიონული საზღვრების გახსნის პროცესში, რაც შესაძლებელი გახდება სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის სამშვიდობო შეთანხმების შემდეგ, ასევე მეზობელ თურქეთთან ურთიერთობების დათბობის ფონზე.
წყაროს თქმით, ეს ხელს უწყობს რეგიონის უფრო მჭიდრო გაერთიანებას, ისევე როგორც ევროპაში ქვანახშირისა და ფოლადის ინდუსტრიებში თანამშრომლობამ ისტორიულად შეუწყო ხელი ინტეგრაციას.
გარდა ამისა, ბლოკი გეგმავს უსაფრთხოების სფეროში თანამშრომლობის გააქტიურებას სომხეთთან, მათ შორის ახალი სამოქალაქო მისიის შექმნით, რომელიც კონსულტაციებს გაუწევს კიბერშეტევებისა და დეზინფორმაციის წინააღმდეგ ბრძოლაში.
ამავდროულად აშშ მხარს უჭერს სატრანსპორტო დერეფნის პროექტს და გეგმავს სომხეთთან პარტნიორობას ქვეყნის სამხრეთით გამავალი სარკინიგზო და საავტომობილო მარშრუტების მართვაში. აღნიშნული შეთანხმება მიუთითებს აშშ-ის გრძელვადიან ინტერესზე რეგიონში.
შეთანხმება ასევე მოიცავს ნავთობისა და გაზსადენების, ასევე ოპტიკურ-ბოჭკოვანი ქსელების განვითარებას ციფრული ინფრასტრუქტურის გასაძლიერებლად.
ავტორების შეფასებით, გლობალური რყევები, რომლებიც გამოწვეულია ირანში ომის გამო სპარსეთის ყურის გავლით ვაჭრობის შეფერხებით, კიდევ უფრო ზრდის კავკასიის სტრატეგიულ მნიშვნელობას.
სტატიის ავტორები ასევე აღნიშნავენ, რომ საქართველოს ევროკავშირში გაწევრიანების პროგრესი შეჩერდა მას შემდეგ, რაც მთავრობის პოლიტიკა რუსეთთან დაახლოებისკენ გადაიხარა.
ამავდროულად, აღნიშნულია, რომ მოსკოვის დომინირება კავკასიაში სუსტდება რუსეთ-უკრაინის ომის გამო, რადგან ის რუსეთის რესურსებს რეგიონში ნაკლებად ხელმისაწვდომს ხდის.
