ბელარუსის ხელისუფლებამ გაათავისუფლა პოლონური წარმოშობის ბელარუსი ჟურნალისტი ანჯეი პოჩობუტი, რომელიც პოლიტიკურ პატიმრად იყო აღიარებული. იგი ბელარუსსა და პოლონეთს შორის პატიმრების გაცვლის ფარგლებში გათავისუფლებულთა სიაში მოხვდა, რომელიც სამშაბათს, 28 აპრილს მიმდინარეობს. ონფორმაციას ბელარუსის სახელმწიფო მედია ავრცელებს.
პატიმრების გაცვლა მოხდა ფორმულით „ხუთი ხუთზე“.ბელარუსისა და პოლონეთის საზღვარზე მოხდა.
"ბელტას" ინფორმაციით, გათავისუფლებულთა შორის არიან ბელარუსის მოქალაქეები, რომლებიც, ოფიციალური ვერსიით, ასრულებდნენ „განსაკუთრებით მნიშვნელოვან დავალებებს ქვეყნის ეროვნული უსაფრთხოებისა და თავდაცვის ინტერესებში“.
პოლონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა რადოსლავ სიკორსკიმ ამ ფაქტს „დიდი დღე“ უწოდა პოლონეთ-ამერიკული ალიანსისთვის. ხოლო აშშ-ის პრეზიდენტის სპეციალურმა წარმომადგენელმა ბელარუსში, ჯონ კოულმა განაცხადა, რომ მისმა გუნდმა ხელი შეუწყო ბელარუსში სამი პოლონელისა და ორი მოლდოველის გათავისუფლებას, მათ შორის ანჯეი პოჩობუტისაც.
გათავისუფლების შემდეგ მისი ფოტო X-ზე გამოაქვეყნა პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმაც.
ამავე გაცვლის ფარგლებში რუსეთს გადაეცა ისტორიკოსი და არქეოლოგი ალექსანდრ ბუტიაგინი, რომელიც უკრაინის მოთხოვნით 2025 წლის დეკემბერში პოლონეთში დააკავეს. ის ვარშავაში ნიდერლანდებიდან ტრანზიტით იმყოფებოდა, სადაც ანტიკური არტეფაქტების გათხრების შესახებ ლექციებს კითხულობდა. დაკავების შემდეგ იგი წინასწარი დაკავების იზოლატორში იმყოფებოდა. მარტში ვარშავის საოლქო სასამართლომ უკრაინის ექსტრადიციის მოთხოვნა დააკმაყოფილა, თუმცა ის საბოლოოდ რუსეთს გადაეცა.
ალექსანდრ ბუტიაგინი 1999 წლიდან ხელმძღვანელობდა არქეოლოგიურ ექსპედიციას, რომელიც ანტიკური ქალაქ მირმეკისის გათხრებს აწარმოებდა ყირიმში, ქერჩის ტერიტორიაზე. 2014 წელს რუსეთის მიერ ნახევარკუნძულის ანექსიის შემდეგ ექსპედიციამ მუშაობა გააგრძელა. უკრაინის ხელისუფლება ამ გათხრებს უკანონოდ მიიჩნევს და არქეოლოგს ბრალს სდებს კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტის ნაწილობრივ განადგურებაში და 201,6 მილიონ გრივნაზე (დაახლოებით 3,9 მილიონი ევრო) მეტი ზიანის მიყენებაში. უკრაინაში მას ხუთ წლამდე თავისუფლების აღკვეთა ემუქრება.
თავად ისტორიკოსის თქმით, ყირიმის ანექსიის შემდეგ მას უკრაინის ხელისუფლებისგან გათხრების ნებართვა არ მოუთხოვია. მისი განცხადებით, ეს საკითხი ერმიტაჟის ხელმძღვანელობის კომპეტენცია იყო, თუმცა ისინი „2014 წლის შემდეგ კიევს განაცხადს აღარ გაუგზავნიდნენ“, ხოლო თავად მას „ამ სიტუაციაზე გავლენის მოხდენა არ შეეძლო“. მან ასევე უარყო ბრალდებები რუსეთის აგრესიაში თანამონაწილეობასა და ანექსირებულ ყირიმში კულტურული მემკვიდრეობის განადგურებაში.
ანჯეი პოჩობუტი ხშირად ალექსანდრ ლუკაშენკას პოლიტიკას. თავისი საქმიანობის გამო იგი არაერთხელ გახდა დაკავების ობიექტი. 2021 წლის ივნისიდან ის პატიმრობაში იმყოფებოდა, ხოლო 2023 წელს მას მკაცრი რეჟიმის კოლონიაში 8 წლით თავისუფლების აღკვეთა შეუფარდეს.
2025 წლის ოქტომბერში ევროპარლამენტმა ანჯეი პოჩობუტს და ასევე პატიმრობაში მყოფ ქართველ ჟურნალისტს მზია ამაღლობელს მიანიჭა სახაროვის სახელობის პრემია.
13 დეკემბერს, ალექსანდრ ლუკაშენკასა და აშშ-ის დელეგაციას შორის მოლაპარაკებების შემდეგ, ბელარუსის ხელისუფლებამ სანქციების შემსუბუქების სანაცვლოდ გაათავისუფლა 123 პოლიტიკური პატიმარი, მათ შორის ოპოზიციის ლიდერი მარია კოლესნიკოვა და ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატი ალეს ბელიაცკი.
ანჯეი პოჩობუტი ამ ამნისტიის ფარგლებში არ გათავისუფლებულა, რადგან მან უარი თქვა შეწყალებაზე.
მთავარ ფოტოზე: პოლონეთის პრემიერ-მინისტრი დონალდ ტუსკი და ანჯეი პოჩობუტი
