ევროკავშირმა საქართველოში მდებარე ყულევის ნავთობის ტერმინალი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების მე-20 პაკეტში არ შეიტანა. შესაბამისი გადაწყვეტილების შესახებ სანქციების საკითხებში ევროკავშირის სპეციალურმა წარმომადგენელმა, დევიდ ო’სალივანმა საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრს, მაკა ბოჭორიშვილს წერილით აცნობა.
„გმადლობთ 2026 წლის 18 თებერვლის წერილისთვის და იმ დოკუმენტისთვის, რომელიც ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებს გაუგზავნეთ ევროკავშირის სანქციების მე-20 პაკეტთან დაკავშირებით, რომლის მიღებაც უახლოეს პერიოდში იგეგმება.
ამ დროისთვის ევროკავშირს სანქცირებულთა სიაში შეყვანილი ჰყავს 605 გემი. ჩვენ გავაგრძელებთ იმ გემების მიზანში ამოღებას, რომლებიც ძირს უთხრიან ჩვენი სანქციების ეფექტიანობას, მათ შორის, სანქციების მე-20 პაკეტში დაახლოებით კიდევ 40 გემის დამატებით. გემები სანქცირდება ევროკავშირის საბჭოს რეგულაციის (EU) №833/2014-ის საფუძველზე, იმ მტკიცებულებების მიხედვით, რომ აღნიშნული ტანკერები ჩართული იყვნენ მაღალი რისკის მქონე საზღვაო გადაზიდვის პრაქტიკაში. ეს არის ერთ-ერთი სამართლებრივი საფუძველი, რომლის მიხედვითაც, ევროკავშირს შეუძლია გემების მიზანში ამოღება. სხვა საფუძვლები მოიცავს გემებს, რომლებიც მხარს უჭერენ რუსეთის ენერგეტიკულ სექტორს, გადააქვთ სანქცირებული საქონელი ან მონაწილეობენ ევროკავშირის სანქციების გვერდის ავლაში. „ჩრდილოვან ფლოტთან“ ბრძოლა მხოლოდ გემების სანქცირებით არ შემოიფარგლება; იგი მოითხოვს ყოვლისმომცველ მიდგომას, რომელიც მიზანში იღებს მთელ ლოგისტიკურ ჯაჭვსა და უფრო ფართო ეკოსისტემას. ევროკავშირი მუშაობს იმისთვის, რომ შეამციროს რუსეთის ენერგიაზე დამოკიდებულება და გააძლიეროს ძალისხმევა რუსეთის ნავთობპროდუქტების ექსპორტის შეზღუდვის მიმართულებით. ამ მიზნით ჩვენ ვაწესებთ ტრანზაქციების აკრძალვას იმ აქტორებისთვის, რომლებიც ხელს უწყობენ ამ საქმიანობას, მათ შორის რუსეთსა და მესამე ქვეყნებში მდებარე ინფრასტრუქტურაზე, რომელიც ამ აქტივობებს ემსახურება და შესაძლოა, სანქციების ეფექტიანობას საფრთხე შეუქმნას მათი გვერდის ავლით. ამ კონტექსტში, საქართველოში მდებარე ყულევის პორტის ჩართვა თავდაპირველად განიხილებოდა სანქციების მე-20 პაკეტში, რუსული ნავთობის საზღვაო ტრანსპორტირებაში მისი როლისა და პორტში „ჩრდილოვანი ფლოტის“ ტანკერების შესვლის გამო. ეს საწყისი პოზიცია გადაიხედა მას შემდეგ, რაც თქვენმა ხელისუფლებამ და პორტის ოპერატორმა პოზიტიური ვალდებულებები აიღეს. მივესალმები თქვენს ვალდებულებას, რომ საქართველო არ დაუშვებს ევროკავშირის მიერ სანქცირებული გემების პორტებში შესვლას ან მომსახურების მიღებას.
ვალდებულება აგრეთვე აიღო SOCAR-მა, რომ იმოქმედებს ევროკავშირის შესაბამისი სანქციების მკაცრი დაცვით, მათ შორის ფასის ზედა ზღვრის გათვალისწინებით და რუსულ ნედლ ნავთობსა და მისგან წარმოებულ ნავთობპროდუქტებზე ევროკავშირის მიერ დაწესებული იმპორტის აკრძალვის დაცვით. ამ ვალდებულებებმა გადამწყვეტი მნიშვნელობა იქონია ჩვენი შეფასების პროცესში და საბოლოოდ გამოიწვია ყულევის პორტის სანქციების მე-20 პაკეტში არშეტანა.
აღვნიშნე, რომ თქვენი ხელისუფლება უკვე დაუკავშირდა კომისიას ტანკერ M/T TRUVOR-ის (IMO 9676230) საქმესთან დაკავშირებით კონსულტაციის მოთხოვნით და ვაფასებ, რომ თქვენ ამ გემს საქართველოს პორტში შესვლის უფლება არ მიეცით. იმედი მაქვს, რომ ოპერატიულ დონეზე კომუნიკაცია გაგრძელდება და ნაყოფიერ თანამშრომლობამდე მიგვიყვანს. ევროკავშირი ყურადღებით აკვირდება ჩრდილოვანი ფლოტის გადაადგილებას და ამას მომავალშიც გააგრძელებს. რაც შეეხება სავაჭრო შეზღუდვებს, ევროკავშირში მაღალი პრიორიტეტის მქონე საქონლის (Common High Priority – CHP) და ეკონომიკურად კრიტიკული საქონლის (Economically Critical Goods – ECG) რეექსპორტის მონიტორინგი და შეზღუდვა კავშირის ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტად რჩება. ეს საქონელი კრიტიკულად მნიშვნელოვანია რუსეთის სამხედრო ან სამრეწველო კომპლექსისთვის და მათი გადამისამართების თავიდან აცილება ჩვენი ზომების ეფექტიანობისთვის აუცილებელია. ვაფასებთ თქვენს ძალისხმევას ამ მიმართულებით და გთხოვთ, გააგრძელოთ იმის უზრუნველყოფა, რომ საქართველოს ტერიტორია არ იყოს გამოყენებული ასეთი მგრძნობიარე საქონლის რუსეთში ტრანზიტისთვის ან რეექსპორტისთვის.
ევროკავშირს აქვს ინსტრუმენტები, რათა სანქციების სიაში შეიყვანოს მესამე ქვეყნების ფინანსური და საკრედიტო ინსტიტუტები, რომლებიც იყენებენ რუსეთის მიერ სანქციების გვერდის ავლის მიზნით შექმნილ სპეციალიზებულ ფინანსურ სისტემებს, როგორებიცაა ფინანსური შეტყობინებების გადაცემის სისტემა (SPFS), სწრაფი გადახდების სისტემა (SBP) და რუსეთის ეროვნული საგადახდო ბარათების სისტემა (MiR) ან უფრო ზოგადად ახორციელებენ ტრანზაქციებს, რომლებიც აფერხებს ჩვენი სანქციების მოქმედებას ან მხარს უჭერს რუსეთის სამხედრო ძალისხმევას. ამ წერილით ასევე მსურს, გაგაფრთხილოთ, რომ ასეთი ფინანსური ინსტიტუტების იდენტიფიცირების შემთხვევაში მათ, შეიძლება, ევროკავშირში ტრანზაქციების აკრძალვა დაეკისროთ. თქვენი ვალდებულება, რომ ევროკავშირის სანქციების გვერდის ავლა საქართველოს ტერიტორიის გავლით არ მოხდება, მომავალშიც ყურადღებით იქნება მონიტორინგის ქვეშ და საჭიროების შემთხვევაში მზად ვართ, შესაბამისი ზომები მივიღოთ, რათა ჩვენი სანქციები არ დასუსტდეს. გმადლობთ თქვენი ძალისხმევისთვის და მოუთმენლად ველოდები ჩვენი თანამშრომლობის გაგრძელებას“, – აღნიშნულია წერილში.
